محمد معين

(مسير عوضاؤدن محمد معین أجي)

دۊکتۊر مأمد معين ۱۲۹۷ ٚ سال ؤ ارديبهشت‌ما ۹ مئن، رشت ٚ زرجۊب ٚ محله[۱][۲] – ۱۳ ؤ ایته رۊحانی خانواده مئن به دۊنیا بأمؤ. مأمد معين ايته جه گيلان ٚ پيله محققان ايسه ؤ "فرهنگ معين" کيتاب-ه کي ايته جه فارسي زوان ٚ پيله واجه‌نامه‌ئان ايسه خلق بۊگۊده. مأمد معين ۱۳۵۰ تير ۱۳ مئن فؤت بۊگۊده ؤ اۊن ٚ مقبره أسسؤنه مئن نهأ.

مأمد معين

زيوشنامهویرایش

مأمد معين خۊ خانواده‌ أولي زای بۊ ؤ اۊنˇ پيله پئر کي شيخ‌ مأمد تقي معين‌ العلما بۊ "مأمد" ایسم-ه اۊن رۊ بنا. اۊنˇ پئر شيخ‌ ابوالقاسم،‌ ديني علۊم ٚ طلبه بۊ. اۊ زمات کي شش سال ويشتر نأشتي اۊن ٚ مار حصبه ناخۊشي وأسي بمرده ؤ اۊن ٚ پئر ني پنج رۊز هأ تفاق ٚ پس، هأ حصبه ناخۊشي وأسي بمرده ؤ مأمد معين پنج‌ رۊز ٚ فاصله أمرأ خۊ پئر ؤ مار-ه جه دست بدا. اۊشان ٚ مردن ٚ پس، اون ٚ تربيت‌ ؤ مراقبت-أ اۊن ٚ پيله پئر، معين‌ العلما گردن بيگيفته‌. اۊ زمات حصبه پۊر شيؤع دشتي ؤ رشت ٚ مئن ۲۸ هزار نفر هأ ناخۊشي وأسي بمرديد.[۳]

بعد أن کي مكتبخانه‌ئن‌ ایمرۊجي مدرسه‌ئن-ه تبدیل بۊبؤستده، مأمد-ه ابتدايي دؤران-أ رشت ٚ اسلامي مدرسه دۊرۊن بۊگذرانه. متوسطه أولي دؤره-یه رشت ٚ شاهپۊر ٚ مدرسه دۊرۊن ؤ متوسطه دۊوؤمي دؤره-یه تئران ٚ دارالفنۊن مدرسه دۊرۊن بخانده. ايته بخش ني عربي زوان ٚ صرف ؤ نحو ؤ قديمي علۊم-ه ني خۊ پيله پئر سید مهدي رشت‌آبادي ورجه بامۊخته. بأزين تئران ٚ‌ دانشسرای عالي دارالمعلمين‌ دۊرۊن فلسفه‌ ؤ ادبيات‌ مئن نام نیویسي بۊگۊده ؤ هميشک جه مۊمتاز ٚ شاگردان به حيساب آمؤيي. ۱۳۱۳ ٚ سال ٚ مئن خۊ پایان نامه کي راجع به لؤکؤنت دؤ لیل، ايته فرانسوي شاعر بۊ بينيويشته ؤ خۊ ادبيات ؤ فلسفه کارشيناسي مدرک-أ فيگيته. أ مؤدتˇ مئن به حدي فرانسوي زوان-أ بامۊخته بۊ کي فرانسوي اۊستادان ورجه درباره "لرد بايرون‌" ايته اينگيليسي شاعر گب بزه ؤ اۊن ٚ تسلط فرانسوي زوان ٚ مئن باعث دیگران ٚ تعجب بۊبؤسته.

اون بعد ایته تحقیقی رساله درباریه "خواجه‌ حافظ‌ شيرين‌ سخن‌" بینیویشت و ایضافه بر ا دوتا كیتاب‌ "روان‌شناسیˇ تربيتی‌" و "ايران‌ از آغاز تا اسلام‌" اینگیلیسی به فارسي جا ترجمه بوگوده. سالˇ‌ 1318 به‌ سمت‌ معاونت‌ ایداریه‌ دانشسراهان مقدماتی‌ و دانش‌ سرايی عالی دبيری‌ منصوب‌ ببسته.[۴]


اۊن فارسي زوان‌ ؤ ادبيات ٚ‌ دۊكتۊرا دؤره‌ مئن ‌ثبت‌ نام‌ بۊگۊد ؤ دۊ ته سال ٚ پسي‌ درس خاندن ارشد ٚ ‌مئن با فادان خۊ رساله‌، دۊكتۊرا مدرک-أ فیگیته. أ مؤضۊع مئن اون ٚ رانما اۊستا ملک الشعرای بهار بۊ.

أ رساله-یه نيويشتن اۊن-ه هندر ایران ٚ فرهنگ و تارئخ ٚ شيفته بۊگۊده کي چند ته پهلوي زوان ٚ رسالیه-یه ايمرۊجي فارسي زوان مئن ترجۊمه بۊگۊده ؤ چند ته تحقيقي مقاله‌ درباره‌‌ لغوي ؤ أدبي مسائل‌ مربۊط‌ به‌‌ پهلوي زوان ؤ پارسی‌ باستان مۊنتشر-أ گۊده.

دۊکتۊر معين ۱۳۲۱ ٚ سال ٚ مئن امير جاهد ٚ دوختر ٚ أمرأ، سالنامه پارس ٚ مۊدير اسمار بۊگۊد کي چار ته زای باوردد.[۵][۶]

 
دۊکتۊر معین ٚ زن

اۊستاد معين ٚ آشنا‌ بؤستن اۊستاد دهخدا أمرأ ايته تازه فصل اۊن ٚ زيوش ٚ مئن باز-أ گۊده ؤ دۊكتۊر معين‌ تا تۊمام بؤستن دهخدا واجه‌نامه کار اۊنˇ أمرأ ايلجار بۊگۊده.

آشنايي دهخدا أمرأ، معین ٚ ره خئلي خؤب بۊ چؤن هر دۊ نفر ايته چيز-ه علاقه دشتيدي ؤ اۊن ني واجه‌نامه بۊ. اۊستاد معين دهخدا نظر-ه جلب بۊگۊد ؤ ايجايي مشغۊل به کار بۊبؤستد. اۊستاد معین خۊ ايلجار ٚ زمات دهخدا أمرأ حدۊد هفتصد صفحه مطلب تهیه بۊگۊده ؤ حدۊد نه هيزار صفحه جه دیگران تعليف-ه جمأ گۊده ؤ بررسی ؤ دۊواردئه نيويسي بۊگۊد.

بعد أن کي دهخدا بمرده واجه‌نامه چاپ ٚ کاران‌ ؤ نظارت بر اۊشان بنا به وصیت دهخدا به اۊستاد معین محول بۊبؤسته. أ آشنايي دهخدا أمرأ ؤ کار گۊدن دهخدا واجه‌نامه سر معین ٚ فکر-ه به نيويشتن ایته فارسي فرهنگ لغت تاودا. هأنه وأسي اۊن جه ۱۳۳۸ ٚ سال هأتؤ کي دهخدا واجه‌نامه چاپ ٚ أمرأ مشغۊل بۊ فارسي فرهنگنامه نيويشتن ٚ طرح-أ فۊگۊده.

دۊکتۊر معين أ کار ٚ وأسي کسان زيادي-أ ايلجار ٚ ره دعوت بۊگۊده بۊ ؤ نزديک به چارصد نفر جه اۊن ٚ دانشجۊیان اۊن ٚ أمرأ کار گۊديدي. فيش اۊساني ني کار طاقت فرسايي بۊ کي دۊکتۊر معين بيست سال ٚ مئن أ کار-أ انجام بدا ؤ حدۊد اي ميليۊن ؤ سيصد هيزار فيش تهيه بۊگۊده بۊ ؤ جه هر فرصتي ايطلاعات جمع گۊدن ٚ ره ايستفاده گۊدي. فرهنگ‌ فارسي چار ته قسمت‌ ٚ مئن: مقدمه‌، واجه‌ئن‌، خارجي‌ تركيبان‌ ؤ اعلام‌ تنظيم‌ بۊبؤسته بۊ.

دۊكتۊر معين‌ بنا به‌ نيما يوشيج، نؤ شعر ٚ پئر ٚ وصيت‌ کي‌ اۊن-ه خۊ آثار ٚ چاپ ٚ ره اينتخاب بۊگۊده بۊ، نيما مردن ٚ پسي چند نفر ايلجار ٚ أمرأ کیتاب أفسانه‌ ؤ دويست‌ ؤ شصت‌ ؤ ایته جه نيما رباعيان-أ‌ ایته كيتاب ٚ مئن ایسم "افسانه‌ و رباعيات" چاپ بۊگۊده.

۱۳۴۲ سال ٚ مئن فرهنگ‌ فارسی‌ چاپ‌ شرۊع‌ بۊبؤسته. هۊ مؤقع، دۊکتۊر معين‌ درس دان ؤ سخنراني وأسي آمريکا پرينستؤن ٚ دانشگا‌‌-یه دعوت‌ بۊبؤسته. أ مؤدت ٚ مئن، كار سرپرستي‌ ؤ نظارت‌ گۊدن فرهنگ ٚ نشر ٚ سر، به عهده‌ اۊن ٚ رفئق "سيد جعفر شهيدی‌" نهأبۊ.


۱۳۴۵ سال ٚ مئن سۊ ته جلد اۊن ٚ جه بۊبؤسته أما دۊکتۊر شهيدي ناخۊش-أ بؤستن أمرأ دۊواردئه کار ٚ ايدامه دۊکتۊر معين ٚ سر دکفته. معين ني چؤن أ کار-أ علاقه دشتي خۊ کار ٚ ساعتان هجده ساعت ايته رۊج ٚ مئن فأرسانه ؤ تا خۊ عمر ٚ آخر اۊن ٚ سر کار بۊگۊده.

مأمد معين ۱۳۴۵ ٚ سال ٚ مئن بعد أنکي تۊرکيه جه وأگردسته سکته بۊگۊده ؤ خۊ عمر ٚ آخري پنج سال-أ کؤما مئن ايسابۊ.[۷] اۊن-ه بختر معالجه وأسي ۱۳۴۶ مرداد ۱۴ مئن ببردد کانادا ولي چؤن تغييري ايجاد نۊبؤسته دۊواردئه اۊن-ه واگردانده تئران ؤ فيرۊزگر بيمارستان مئن بستري بۊبؤسته. مأمد معين چار سال ٚ پس هۊ بيمارستان ٚ دۊرۊن، ۱۳۵۰ سال ؤ تيرماه ۱۳ مئن فؤت بۊگۊده.[۸]

 
مأمد معين ٚ مقبره أسسؤنه مئن

آثارویرایش

 
دوکتر معین قبر

۱. فرهنگ فارسی (فرهنگ معین)

۲. جلد اول حافظ شیرین سخن.، تهران، ۱۳۱۹

۳. یک قطعه شعر در پارسی باستان، تهران، ۱۳۲۲

۴. یوشت فریان و مرزبان نامه، تهران، ۱۳۲۲

۵. «علامه محمد قزوینی» در سالنامه پارس و نیز مجله فرهنگستان چاپ شد.، تهران، ۱۳۲۴

۶. «شاهان کیانی و هخامنشی در آثار الباقیه»، تهران، ۱۳۲۴

۷. ارداویرافنامه، تهران، ۱۳۲۵

۸. «روزشماری در ایران باستان و آثار آن در ادبیات پارسی»، تهران، ۱۳۲۵

۹. پورداوود، تهران، ۱۳۲۵

۱۰. «مزدیسنا و تأثیر آن در ادبیات پارسی»، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۲۶

۱۱. شماره هفت و هفت پیکر نظامی، تهران: انتشارات مجله پشوتن، ۱۳۲۷

۱۲. حکمت اشراق و فرهنگ ایران، تهران، ۱۳۲۹

۱۳. «مفرد و جمع»، تهران، ۱۳۴۰

۱۴. اسم مصدر- حاصل مصدر، تهران: امیر کبیر، ۱۳۳۱

۱۵. امیر خسرو دهلوی، تهران: مجله مهر، ۱۳۳۱

۱۶. «برگزیده نثر فارسی» شماره اول (دوره‌های سامانیان، آل بویه)، تهران، ۱۳۳۲

۱۷. آیینه سکندر، تهران: مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، ۱۳۳۲

۱۸. هورقلیا، تهران: مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران

۱۹. لغات فارسی ابن سینا، تهران: مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، ۱۳۳۳

۲۰. «برگزیده شعر فارسی»، شماره اول (دوره‌های طاهریان، صفاریان، سامانیان و آل بویه)، تهران: مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، ۱۳۳۱

۲۱. «نصرالدین طوسی: زبان ادبیات پارسی»، تهران: مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، ۱۳۲۵

۲۲. «ستاره ناهید یا داستان خرداد و امرداد (نثر و نظم)»، تهران، ۱۳۱۶

ا کیتابان تصحیح بوگوده و اوشانه رو حواشی بزه:

چهار مقاله نظامی

ناصر خسرو جامع الحكمتین

دانشنامه علایی ابن سینا

ا کیتابان ترجومه بوگوده:

روانشناسی تربیتی

تاریخ ایران اثر گیرشمن

دوکتور معین آستانه مین

رشد

سربسویرایش

  1. یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://tebyan.net/newindex.aspx?pid=69591 |عنوان=زندگی‌نامه دکتر محمد معین | ناشر = |تاریخ = |تاریخ بازبینی=}}
  2. یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://www1.jamejamonline.ir/newstext2.aspx?newsnum=100905462468 |عنوان=زندگی نخبگان دکتر محمد معین |ناشر=روزنامه جام جم |تاریخ=۹ اردیبهشت ۱۳۸۸ |تاریخ بازبینی= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305085940/http://www1.jamejamonline.ir/newstext2.aspx?newsnum=100905462468 |archivedate=۵ مارس ۲۰۱۶ |dead-url=yes}}
  3. یادکرد وب |نویسنده= |نشانی=http://er.gilan.ir/پژوهش/معرفی/مفاخر-علمی/item/104-دکتر-معین |عنوان=دکتر محمد معین |ناشر=دفتر آموزش و پژوهش استانداری گیلان |تاریخ= |تاریخ بازبینی= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140804010127/http://er.gilan.ir/پژوهش/معرفی/مفاخر-علمی/item/104-دکتر-معین |archivedate=۴ اوت ۲۰۱۴ |dead-url=yes}}
  4. یادکرد وب| نشانی = http://www.persian-language.org/Group/Article.asp?ID=981%7C عنوان = دکتر محمد معین، بزرگ‌مردی از سلاله فرهنگ| ناشر = شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی}}
  5. خبرگزاری ایسنا مورخ ۸ آذر ۱۳۹۲
  6. عبدالله نصری، کارنامه دکتر معین، انتشارات امیرکبیر، سال ۱۳۶۴
  7. دهخدا: «لغت‌نامه نویسی عمر هفت کرکس می‌خواهد»، بی‌بی‌سی فارسی
  8. خاک‌سپاری و بزرگداشت محمود عنایت، سردبیر «نگین» در لس‌آنجلس، بی‌بی‌سی فارسی